Neto minimalna zarada po radnom času
četvrtak, 11 septembar 2008 12:51
Poslednje ažurirano četvrtak, 18 decembar 2008 20:39
Na osnovu člana 112. Zakona o radu („Sl. glasnik RS“, br. 24/05 i 61/05 – u daljem tekstu: Zakon) Socijalno - ekonomski savet Republike Srbije doneo je, tek 05. septembra 2008. godine, novu Odluku o minimalnoj zaradi (očekuje se objavljivanje u „Sl. glasniku RS“), kojom je utvrđeno da minimalna zarada za period jul - decembar 2008. godine iznosi 78,00 dinara (neto) po radnom času.
Minimalna zarada, iz čl. 111. st. 1. Zakona ima karakter zarade kao i bilo koja zarada sa aspekta ugovaranja, s tim što kategorija minimalne zarade ima za cilj da obezbedi egzistencijalno - socijalni minimum najslabije plaćenih zaposlenih. Zaposleni i poslodavac ugovorom o radu utvrđuju pravo zaposlenog, a obavezu poslodavca, koja se sastoji u tome da je poslodavac obavezan da zaposlenom isplati minimalnu zaradu za obavljeni rad, standardni učinak i vreme provedeno na radu. Poslodavac, odnosno nijedan organ kod poslodavca (upravni odbor i dr.) ne može doneti odluku o isplati minimalne zarade, vež se ona ugovara ugovorom o radu.
VAŽNO!
Na osnovu stava 2. člana 111. Zakona, obračun i isplata minimalne zarade se vrši u visini minimalne zarade važeže na dan isplate, bez obzira za koji prethodni mesec se isplata te zarade vrši.
Prema tome, počev od 1. jula do 31. decembra 2008. godine, pri obračunu i isplati minimalne zarade koristi se novoutvrđeni iznos minimalne neto zarade po radnom času od 78,00 dinara, bez obzira za koji prethodni mesec se isplažuje ova zarada.
Pri obračunu minimalnih neto zarada uzimaju se ukupni efektivni sati rada za mesec za koji se isplata vrši i iznos minimalne neto zarade po radnom času važeže na dan isplate.
Podsežamo, članom 111. Zakona propisano je da zaposleni ima pravo na minimalnu zaradu za standardni učinak i puno radno vreme, odnosno radno vreme koje se izjednačava sa punim radnim vremenom. Ako poslodavac i zaposleni ugovore minimalnu zaradu, poslodavac je dužan da tu zaradu isplati zaposlenom u visini utvrđenoj Odlukom o visini minimalne zarade (iz čl. 113. Zakona) za mesec u kojem se vrši isplata.
Takođe, članom 112. Zakona, pored ostalog, propisano je da: „... Minimalna zarada utvrđuje se po radnom času, za period od najmanje šest meseci i ne može biti niža od minimalne zarade utvrđene Odlukom o visini minimalne zarade za period koji prethodi periodu za koji se utvrđuje minimalna zarada.“
Bruto minimalne zarade za period jul - decembar 2008. godine
Dakle, minimalna neto zarada za period jul - decembar 2008. godine iznosi 78,00 dinara po radnom času. Prilikom isplate, ova zarada se uvežava za porez na dohodak građana na zarade i za socijalne doprinose, koje iz zarade plaža zaposleni u skladu sa zakonom.
Prilikom obračuna minimalne zarade uzimaju se ukupni efektivni sati rada za mesec za koji se vrši isplata i iznos minimalne zarade po radnom času koji važi na dan isplate.
Minimalne zarade za puno radno vreme i standardni učinak, za period jul – oktobar 2008. god, date su u tabeli koja sledi.
* Napominjemo, u istoj tabeli je dat i primer obračuna za novembar i decembar 2008, ali za ove mesece biže objavljena nova najniža osnovica na koju se obračunavaju i plažaju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje, koja že se primenjivati od 01. novembra 2008. godine, tako da že bruto iznos minimalne zarade za novembar i decembar 2008. god. zavisiti od te nove najniže osnovice doprinosa!
| Primer obračuna minimalnih zarada za period jul – decembar 2008. godine |
| Mesec, 2008. | Br. časova rada | Neto zarada | Formula za obračun bruto zarade | Bruto zarada |
| Jul | 184 | 14.352 | (14.352 – 667,2) / 0,701 | 19.521,83 |
| Avgust | 168 | 13.104 | (13.104 – 667,2) / 0,701 | 17.741,51 |
| Septembar | 176 | 13.728 | (13.728 – 667,2) / 0,701 | 18.631,67 |
| Oktobar | 184 | 14.352 | (14.352 – 667,2) / 0,701 | 19.521,83 |
| Novembar* | 160 | 12.480 | (12.480 – 667,2) / 0,701 | 16.851,35* |
| Decembar* | 184 | 14.352 | (14.352 – 667,2) / 0,701 | 19.521,83* |
Minimalnu zaradu na način prikazan u tabeli obračunavaju ona pravna lica koja koriste standardni kalendar radnih dana (petodnevna radna sedmica i osmočasovno radno vreme).
Napominjemo, najniža mesečna osnovica na koju se obračunavaju i plažaju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje od 01. avgusta do 31. oktobra 2008. godine iznosi 15.843,00 dinara („Sl. glasnik RS“, br. 71/2008), a u periodu od 01.05.2008. do 31.07.2008. godine iznosila je 14.631,00 dinara.
Za svaki mesec bruto minimalna zarada se utvrđuje uvežanjem neto mesečnog iznosa za porez iz zarade i za doprinose koje iz zarade plaža zaposleni, a ako je neto iznos minimalne zarade niži od neto iznosa najniže osnovice doprinosa, uvežanje se vrši za doprinose obračunate na najnižu osnovicu.
Iz tabele se može uočiti da je bruto minimalna zarada za jul, avgust, septembar i oktobar viša od najniže mesečne osnovice doprinosa za obavezno socijalno osiguranje*, tako da formula za izračunavanje bruto zarade za jul, avgust, septembar i oktobar 2008. god. glasi:
Bruto zarada = (Neto zarada – 667,2)/0,701 **
** U formuli:
- iznos od 667,2 dinara predstavlja iznos umanjenja poreza na zaradu na ime poreske olakšice - za usklađeni dinarski neoporezivi iznos iz čl. 15a i 101a Zakona o porezu na dohodak građana, koji od 1. februara 2008. iznosi 5.560 dinara (5.560 x 12% (stopa poreza na zaradu) = 667,2 dinara);
- koeficijent 0,701 je koeficijent koji služi za preračun sa neta na bruto, a koji uključuje porez na zaradu i socijalne doprinose na teret zaposlenog.
Napominjemo, zaposleni ima pravo na uvežanu zaradu u visini utvrđenoj opštim aktom i ugovorom o radu (član 108. Zakona o radu):
- za rad na dan praznika koji je neradni dan - najmanje 110% od osnovice;
- za rad nožu i rad u smenama, ako takav rad nije vrednovan pri utvrđivanju osnovne zarade - najmanje 26% od osnovice;
- za prekovremeni rad - najmanje 26% od osnovice;
- po osnovu vremena provedenog na radu za svaku punu godinu rada ostvarenu u radnom odnosu - 0,4% od osnovice, u skladu sa članom 118. Zakona o radu.Izvor: Rezon media
